COVİD-19 SALGIN HASTALIĞI NEDENİ İLE İCRA İFLAS HUKUKUNDA SÜRELERİN DURMASI

DünyaSağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilen Covid-19 salgının ülkemizdede görülmesi nedeniyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıylaöncelikle 22/03/2020 tarihinde resmi gazetede yayımlanan 2279 SayılıCumhurbaşkanı Kararı ile takip hukukunda akabinde ise 26/03/2020tarih ve 31080 sayılı Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 7226 Sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ile maddi ve usul hukukunun yanı sıra takip hukukunda da “SÜRELERİN DURMASI”ile ilgili olarak düzenlemeler yapılmıştır.

 

COVİD-19 SALGIN HASTALIĞI KAPSAMINDA ALINAN TEDBİRLERİN İCRA VE İFLAS DAİRELERİNDEKİ YASAL SÜRELERE ETKİSİ

 

       Bu yazıda sürelerin durmasının takip hukuku açısından etkilerine yer verilerek ilgilidüzenlemelere değinilecek, sürelerin hangi tarihe kadar durduğu, İcra ve İflasHukukundaki hangi işlemlerin durma süresi boyunca yapılamayacağı, hangi işlemlerebu sürede de devam edilebileceği, duran sürelerin tekrar ne zaman işlemeyebaşlayacağı, durma süresinin uzatılmasının mümkün olup olmadığı hususlarınadeğinilecektir.

 

      I. İCRA VE İFLAS HUKUKUNDA SÜRELERİN DURMASI İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER

 

  • 2004 sayılıİcra ve İflas Kanunu’nun 330. Maddesi “Salgın hastalık, umumi birmusibet veya harb halinde Cumhurbaşkanı karariyle memleketin bir kısmında veyabazı iktisadi zümreler lehine muayyen bir müddet için icra takipleridurdurulabilir.” şeklindedir.
  • 22.03.2020gün ve 31076 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2279 sayılıCumhurbaşkanı Kararı 

 

MADDE 1

 

(1) COVID-19 salgın hastalığınınülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla alınan tedbirler kapsamında; bu Kararınyürürlüğe girdiği tarihten 30/4/2020 tarihine kadar, nafaka alacaklarınailişkin icra takipleri hariç olmak üzere, yurt genelinde yürütülmekte olan tümicra ve iflas takiplerinin durdurulmasına ve bu çerçevede taraf ve takipişlemlerinin yapılmamasına, yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınmamasınave ihtiyati haciz kararlarının icra ve infaz edilmemesine karar verilmiştir.

 

MADDE 2

(1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

MADDE 3

(1)Bu Karar hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.

şeklindedir.

 

  • 26.03.2020 tarihinde yürürlüğe giren  7226 sayılı BazıKanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1. maddesi 

 

1) Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hakkayıplarının önlenmesi amacıyla;

a) Dava açma, icra takibi başlatma,başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hakdüşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere birhakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6/1/1982tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımındanbelirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ilearabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13/3/2020 (bu tarih dâhil)tarihinden,

 

b) 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcrave İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda belirlenen sürelerve bu kapsamda hâkim veya icra ve iflas daireleri tarafından tayin edilensüreler; nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere tüm icrave iflas takipleri, taraf ve takip işlemleri, yeni icra ve iflas takiptaleplerinin alınması, ihtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkinişlemler 22/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden, itibaren30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur. 

 

Bu süreler,durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar.Durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha azkalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden gündenbaşlamak üzere on beş gün uzamış sayılır. Salgının devam etmesi halindeCumhurbaşkanı durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabilir ve budöneme ilişkin kapsamı daraltabilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır.

 

(2)Aşağıdaki süreler bu maddenin kapsamıdışındadır:

a) Suç ve ceza, kabahat ve idariyaptırım ile disiplin hapsi ve tazyik hapsi için kanunlarda düzenlenenzamanaşımı süreleri.

b)5271 sayılı Kanunda düzenlenen korumatedbirlerine ilişkin süreler.

c) 6100 sayılı Kanunda düzenlenenihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlere ilişkin süreler.

 

(3) 2004sayılı Kanun ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlar kapsamında;
a) İcra ve iflas daireleri tarafından mal veya haklara ilişkin olarak ilanedilmiş olan satış gününün durma süresi içinde kalması halinde, bu mal veyahaklar için durma süresinden sonra yeni bir talep aranmaksızın icra ve iflasdairelerince satış günü verilir. Bu durumda satış ilanı sadece elektronikortamda yapılır ve ilan için ücret alınmaz,

b) Durma süresi içinde rızaen yapılanödemeler kabul edilir ve taraflardan biri, diğer tarafın lehine olan işlemlerinyapılmasını talep edebilir,

c) Konkordato mühletinin alacaklı veborçlu bakımından sonuçları, durma süresince devam eder,
ç) İcra ve iflas hizmetlerinin aksamaması için gerekli olan diğer tedbirleralınır.

 

(4) Durma süresince duruşmaların vemüzakerelerin ertelenmesi de dâhil olmak üzere alınması gereken diğer tümtedbirler ile buna ilişkin usul ve esasları;
a) Yargıtay ve Danıştay bakımından ilgili Başkanlar Kurulu,

b) İlk derece adli ve idari yargımercileri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri bakımından Hâkimler veSavcılar Kurulu,

c)Adalet hizmetleri bakımından AdaletBakanlığı,belirler.”

 

           II. İCRA VE İFLAS HUKUKUNDA DURDURULANSÜRELER VE BU SÜREDE YAPILAMAYAN İŞLEMLER

 

  •  Nafaka alacaklarına ilişkin olanlar dışında tüm icra ve iflastakipleri durdurulmuştur.
  •  İcra ve iflas hukuku kapsamında dava açılamaz.
  •  Taraf ve takip işlemleri yapılamaz.(ödeme emri gönderilemez,ödeme emrine itiraz edilemez, haciz yapılamaz, hacizli malın satışı yapılamaz,sıra cetveli yapılamaz… gibi)
  •  İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlardabelirlenen süreler durdurulmuştur.
  •  Yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınması mümkün değildir.(Nafaka alacakları hariç)
  •  İhtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkin işlemleryapılamaz.

 

            III.İCRA VE İFLAS HUKUKUNDA SÜRELERİN DURMA ZAMANI

 

  •  İcra takibi başlatma ve dava açma 13/3/2020(bu tarih dahil)tarihinden itibaren,
  •  2004 sayılıİcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda belirlenensüreler ve bu kapsamda hâkim veya icra ve iflas daireleri tarafından tayinedilen süreler; nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzeretüm icra ve iflas takipleri, taraf ve takip işlemleri, yeni icra ve iflas takiptaleplerinin alınması, ihtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkinişlemler 22/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren, 30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur.

 

               IV. İCRA VE İFLAS HUKUKUNDA DURDURULAN SÜREDEN İSTİSNA TUTULAN İŞLEMLER  VE İŞLEMEYE DEVAM EDECEK SÜRELER

 

  • Nafaka alacaklarına ilişkin icra takibi yapılabilir.
  • Suç ve ceza, kabahat ve idari yaptırım ile disiplin hapsi ve tazyikhapsi için kanunlarda düzenlenen zamanaşımı süreleri işlemeye devam eder.
  • Durma süresi içinde rızaen yapılan ödemeler kabul edilir.
  • Takip taraflarından biri, diğer tarafın lehine olan işlemlerin yapılmasını talep edebilir.
  • Konkordato mühletinin alacaklı ve borçlu bakımından sonuçları,durma süresince devam eder.
  • İcra ve iflas hizmetlerinin aksamaması için gerekli olan diğer tedbirler alınır.

 

        Durma süresinden önce yapılmış (22/3/2020 tarihinden evvel) işlemler şüphesizgeçerliliğini koruyacaktır. Örneğin borçlunun taşınmazına uygulanan haciz işlemi geçerlidir. Ancak bu taşınmazın durma süresi boyunca satışı mümkün olamayacaktır. 22/3/2020’den önce taşınmaz satışı yapılmış ve kesinleşmiş ise tescil işlemleri durma süresinde de yapılabilecektir.

 

          İcra ve iflas daireleri tarafından mal veya haklara ilişkin olarak ilan edilmiş olan satış gününün durma süresi içinde kalması halinde, bu mal veya haklar için durma süresinden sonra (30/4/2020) yeni bir talep aranmaksızın icra ve iflas dairelerince satış günü verilir. Bu durumda satış ilanı sadece elektronik ortamda yapılır ve ilan için ücret alınmaz.

 

        Yine takip dosyasında borçlunun maaşına 22/3/2020’den önce maaş haczi uygulanmış ve bu haciz kesinleşmiş ise yine kesintiler icra dosyasına gelmeye devam edecek vedosyaya gelen ödemeler de alacaklıya ödenecektir.

 

      Bu halde 22/3/2020’den önce bankalara gönderilen 89/1 haciz ihbarnameleri de kesinleşmiş  ise bu süreçte kesinti yapılarak icra dosyasına gönderilebilecek ve dosyaya yapılan kesinti de alacaklıya ödenebilecektir.

 

  Ancak önemle belirtmek gerekir ki eğer sıra cetveli yapılması gerekiyor ise bu takdirde bu işlem yapılamayacağından ödeme yapılması da söz konusu olmayacaktır.

 

     Borçlunun,borcunu durma süresince ödemesinde hiçbir engel bulunmamaktadır. Yine borç sona erdiğinde gerekli işlemler yapılarak borçlunun mal varlığı üzerindeki hacizlerinde kaldırılması mümkün olabilecektir.

 

              V. İCRA VE İFLAS HUKUKUNDA DURAN SÜRELERİN YENİDEN İŞLEMEYE BAŞLAYACAĞI TARİH

 

  • Duran süreler durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden (1Mayıs 2020 tarihinden) itibaren  işlemeye başlar.
  • Durma süresinin başladığı tarih itibariyle, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden(1 Mayıs 2020 tarihinden) başlamak üzere on beş gün 

            (15 Mayıs 2020) uzamış sayılır.

 

             VI. DURMA SÜRESİNİN UZATILMASI

  • Salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanı durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabilir ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır.

 

          

DURDURULAN SÜREDE  YAPILAMAYAN İŞLEMLER

 

 *  YENİ   İCRA VE İFLAS TAKİP TALEBİ ALINAMAZ.(İLAMLI, İLAMSIZ, REHNİN PARAYA ÇEVRİLMESİ VE ÇOCUK TESLİMİNE  İLİŞKİN İLAMLARIN İCRASI)

İCRA VE İFLÂS KANUNUNA GÖRE AÇILACAK DAVALAR BAKIMINDAN DA DURMA SÜRESİ İÇİNDE ÖNGÖRÜLEN SÜRELER İŞLEMEZ

 

* TARAF VE TAKİP İŞLEMLERİ YAPILAMAZ

 

* İHTİYATİ HACİZ KARARLARI İCRA VE İNFAZ EDİLEMEZ

 

* 9/6/1932 TARİHLİ VE 2004 SAYILI İCRA VE İFLAS KANUNU İLE TAKİP HUKUKUNA İLİŞKİN DİĞER KANUNLARDA BELİRLENEN SÜRELER DURUR.                  (22/03/2020'DEN 30/04/2020 YE KADAR)

 

* MEVCUT TAKİPLER BAKIMINDAN YAPILACAK TAKİP İŞLEMLERİ BAKIMINDAN SÜRELER, FEVKALÂDE MÜHLET SÜRESİ BOYUNCA İŞLEMEZ.

 

*  DURMA SÜRESİ İÇİNDE YAPILAN TEBLİGAT SÜRENİN BAŞLAMASINI  SAĞLAMAZ

 

* SIRA CETVELİ YAPILMASINI GEREKTİREN HALLERDE, MÜHLET İÇİNDE SIRA CETVELİ YAPILAMAYACAĞINDAN, ÖDEME YAPILMASI DA MÜMKÜN OLMAYACAKTIR.

  DURDURULAN SÜREDE  YAPILAMAYAN İŞLEMLER

 

  • NAFAKA ALACAKLARINA İLİŞKİN İCRA TAKİPLERİ YAPILABİLİR

 

  • İCRA VE İFLAS KANUNUNDAKİ SUÇ VE CEZALAR, DİSİPLİN, TAZYİK HAPSİ İÇİN ZAMANAŞIMI SÜRESİ İŞLEMEYE DEVAM EDER

 

  • RIZAEN YAPILAN ÖDEMELER KABUL EDİLİR

 

  • TARAFLARDAN BİRİ, DİĞER TARAFIN LEHİNE OLAN İŞLEMLERİN YAPILMASINI TALEP EDEBİLİR

 

  • KONKORDATO MÜHLETİNİN ALACAKLI VE BORÇLU BAKIMINDAN SONUÇLARI DEVAM EDER

 

  • DURMA SÜRESİ İÇİNDE TEBLİGAT YAPILABİLİR.

 

  • BAŞLAMIŞ OLAN TAKİPLERDE MEVCUT İŞLEMLER GEÇERLİLİĞİNİ KORUR.

 

  • DOSYADAN TAHSİL EDİLEN PARALAR ALACAKLIYA ÖDENİR

 

  • MÜHLETTEN ÖNCE KESİNLEŞMİŞ İHALELERLE İLGİLİ TESCİL İŞLEMLERİ YAPILABİLECEK, TAPUYA YAZI YAZILABİLECEKTİR.

 

  • DAHA ÖNCE KESİNLEŞMİŞ HACİZ İHBARNAMESİNE GÖRE ÖDENMESİ GEREKEN ALACAKLARIN, DURMA SÜRESİ İÇİNDE KESİLEREK ALACAKLIYA ÖDENMESİNE DEVAM EDİLMESİ GEREKİR

AV.İREM AKIŞ